Efendimiz, onun ilmi ve faziletiyle ilgili şöyle buyurmuştur: "Muaz, kıyamette ümmetimin alimlerinin bir adım önlerinde mahşer yerine gelecektir

Muaz bin Cebel (ra), Ensar'dan yani Medinelidir. 18 yaşında Müslümanlığı kabul etmiştir. Ashabın fıkıh ilmini en iyi bilenlerindendir. Efendimiz (sas) onu Yemen'e vali olarak göndermiştir. Muaz (ra) yola çıkacağı zaman Rasulullah (sas) onunla vedalaşırken aralarında şu konuşmalar geçer: "Ya Muaz! Sen belki bu seneden sonra Beni bir daha göremezsin. Belki dönüşünde burada Benim mescidime ve kabrime ziyarete gelirsin."
kadar ibadetsiz vakit geçirmek ve karnı acıkmadığı halde yemek yemek." Oğluna da şöyle vasiyet etmiştir: | "Ey oğlum! Bir namazı kıldığın vakit, onun kıldı¬ğın son namaz olduğunu düşün! Bir daha böyle bir namaz vaktine yetişeceğini ümit etme! Bir din kardeşini sevdiğin zaman onunla münakaşa et¬me! Ona fena harekette bulunma ve onun hak¬kında başkasına, 'Bu nasıl adamdır?' diye sorma! Olur ki onun bir düşmanı ile karşılaşırsın da, on¬da olmayan bir şeyi söyler ve aranızı açar."
Muaz (ra) rivayet ediyor: "İnsan kıyamet gü¬nü şu dört şeyden sorulmadıkça hiçbir yere adım atamaz: Ömrünü nerede tükettiği, gençli¬ğini nerede harcadığı, ilmiyle ne gibi amel işle¬diği, malını nereden kazanıp nereye harcadığı."
Bu sözleri duyan Muaz (ra) hü¬zünle gözyaşı dökmeye başlayınca Efendimiz (sas) "Ağlama ya Muaz!.. Bana yakın olanlar nerede olursa olsunlar, Allah'a hakkıyla kulluk edenlerdir." buyurdu ve "Sana bir dava getirilip insanlar arasında hüküm verirken ne ile hü¬küm vereceksin?" diye sordu.
- Allah'ın kitabı ile hüküm veririm.
- Ya onda açıkça bulamazsan?
- Peygamber'in sünneti ile hükmederim.
- Ya onda da açıkça bulamazsan?
- Bu ikisinden anladığımla içtihad ederek hükmederim.
Muaz bin Cebel'in (ra) bu sözleri Hz. Pey¬gamber'in (sas) çok hoşuna gitti. Mübarek elini Muaz'ın (ra) göğsüne koyarak; "Elhamdülillah! Allahü Teala, Resulü'nün elçisini Rasulullah'ın rızasına uygun eyledi." buyurdu ve sonra şöyle dua etti: "Cenab-ı Hak seni her taraftan gelecek musibetlerden muhafaza buyursun, insanlann ve cinlerin şerrini senden uzaklaştırsın ve senin sebebinle Allahü Teala'nın bir kişiyi hidayete erdirmesi, senin için dünyadan hayırlıdır."